6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu Kapsamında Yabancıların Çalışma İzinleri: Güncel Kriterler ve Yeni Düzenlemeler

Yabancıların çalışma izinleri, Türkiye’de yabancı uyruklu çalışan istihdam etmek isteyen işverenler için dikkatle planlanması gereken bir süreçtir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, yabancıların Türkiye’de çalışma izni ve çalışma izni muafiyetine ilişkin temel çerçeveyi belirler.

Bu konu yalnızca başvuru formu doldurmaktan ibaret değildir. İşverenin mali yeterliliği, Türk vatandaşı istihdam kriteri, yabancının görevi, ücret düzeyi, şirket ortağı olup olmaması, sektör bazlı özel şartlar ve belge hazırlığı birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehberde yabancıların çalışma izinleri kapsamında 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun genel mantığını, güncel çalışma izni değerlendirme kriterlerini, şirket ortağı yabancılar için şartları ve işverenlerin dikkat etmesi gereken başlıkları sade bir şekilde ele alıyoruz.

6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu Nedir?

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, yabancıların Türkiye’de çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti süreçlerine ilişkin temel mevzuat çerçevesini düzenler. Kanun; uluslararası işgücü politikası, çalışma izni türleri, başvuru süreçleri, işveren yükümlülükleri ve yabancı istihdamına ilişkin genel esasları kapsar.

Çalışma izni başvuruları ve değerlendirme süreçleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülür. Güncel mevzuat, değerlendirme kriterleri ve başvuru sistemi için resmi kaynakların takip edilmesi önemlidir.

Resmi bilgilendirme için Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri sayfası ve Yabancıların Çalışma İzinleri Başvuru Sistemi incelenebilir.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma izni başvurularında güncel mevzuat, resmi kurum duyuruları ve başvuruya özel koşullar ayrıca değerlendirilmelidir.

Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri Nelerdir?

Yabancı çalışma izni başvurularında değerlendirme yalnızca yabancı çalışanın niteliğine göre yapılmaz. İşyerinin mali yapısı, istihdam durumu, yabancıya ödenecek ücret, yapılacak işin niteliği ve sektör bazlı özel düzenlemeler de dikkate alınır.

Genel olarak işverenlerin aşağıdaki başlıklara hazırlıklı olması gerekir:

• İşyerinde Türk vatandaşı istihdam sayısı,
• İşyerinin ödenmiş sermayesi, net satışları veya ihracat tutarı,
• Yabancı çalışanın görevi ve mesleki niteliği,
• Yabancıya ödenecek ücretin pozisyona uygunluğu,
• Başvurunun yapılacağı sektörün özel kriterleri,
• Şirket ortağı yabancı söz konusuysa ortaklık ve sermaye payı,
• Gerekli belgelerin güncel ve tutarlı hazırlanması.

Yabancı çalışan istihdamı yalnızca mevzuat uyumu açısından değil, işgücü planlaması açısından da ele alınmalıdır. Daha geniş hizmet kapsamı için yabancı işçi temini sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İstihdam Kriteri Nasıl Uygulanır?

Çalışma izni değerlendirmelerinde temel kurallardan biri, adına çalışma izni başvurusu yapılan yabancının çalışacağı işyerinde her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesidir.

Bununla birlikte, son yıl net satış tutarı 50.000.000 TL veya daha fazla olan işyerlerinde, beş yabancıya kadar yapılacak bazı çalışma izni başvurularında istihdam kriteri uygulanmayabilir.

Bu istisna her başvurunun otomatik olarak olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmez. Başvurunun niteliği, sektör, yabancının görevi, işveren bilgileri ve diğer kriterler ayrıca değerlendirilir.

Mali Yeterlilik Kriterleri Nelerdir?

Çalışma izni başvurularında işyerinin mali yeterliliği önemli değerlendirme başlıklarından biridir. Faaliyette olan bilanço esasına tabi işyerlerinde aşağıdaki kriterlerden birinin sağlanması beklenir:

• Ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması,
• Net satışların en az 8.000.000 TL olması,
• İhracatın en az 150.000 ABD doları olması.

Yeni kurulan ve henüz yıl sonu bilançosu ile gelir tablosu düzenlenmemiş işyerlerinde ise ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması gerekir.

Bu kriterler başvuru öncesinde muhasebe ve şirket kayıtlarıyla birlikte kontrol edilmelidir. Eksik veya tutarsız bilgiyle ilerlemek başvuru sürecinin uzamasına ya da olumsuz değerlendirilmesine neden olabilir.

Ücret Kriteri Nasıl Değerlendirilir?

Yabancıya ödenecek ücret, çalışma izni başvurusu tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret dikkate alınarak değerlendirilir. Ücretin, yabancının üstleneceği görev, mesleki nitelik ve pozisyon düzeyiyle uyumlu olması gerekir.

Güncel değerlendirme kriterlerinde ücret düzeyleri görev türlerine göre farklılaşır. Örneğin üst düzey yöneticiler ve pilotlar, mühendis ve mimarlar, diğer yöneticiler, uzmanlık veya ustalık gerektiren işler ile ev hizmetleri ve diğer işler için farklı asgari ücret katları dikkate alınır.

Bu nedenle işverenin yalnızca aday bulması yeterli değildir; pozisyona uygun iş tanımı ve ücret yapısı da başvuru dosyasıyla uyumlu olmalıdır.

Şirket Ortağı Yabancılar İçin Çalışma İzni Şartları Nelerdir?

Şirket ortağı yabancılar için çalışma izni değerlendirmesinde ayrı kriterler uygulanır. Bilanço esasına tabi işyerlerinde, yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı için genel olarak şu şartlar aranır:

• İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması,
• Yabancı ortağın sermaye tutarının en az 500.000 TL olması,
• Yabancı ortağın ortaklık payının en az %20 olması,
• İşyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi.

100.000 ABD doları ve üzerinde sermaye payı olan yabancı ortak adına yapılacak çalışma izni başvurularında, bazı mali yeterlilik ve istihdam kriterleri uygulanmayabilir. Ancak bu durum da her başvuru için otomatik olumlu sonuç anlamına gelmez.

Sektör Bazlı Özel Kriterler Nelerdir?

Yabancıların çalışma izinleri değerlendirilirken bazı sektör, meslek veya işler için özel kriterler uygulanabilir. Bu nedenle her başvuru aynı şablonla değerlendirilmemelidir.

• Bilişim sektörü: Yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem ağ ve güvenlik gibi uzmanlık gerektiren bazı işlerde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri bakımından özel değerlendirme yapılabilir.
• Eğitim sektörü: Belirli meslek ve görevlerde Milli Eğitim Bakanlığı veya Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından ön izin gerekebilir.
• Sağlık sektörü: Sağlık meslek mensupları için ilgili kurum izinleri ve mesleki yeterlilikler önemlidir.
• Turizm sektörü: Belgeli turizm işletmeleri ve bazı uzmanlık gerektiren pozisyonlar için özel kriterler söz konusu olabilir.
• Ev hizmetleri: Çocuk, yaşlı, engelli bakımı veya hasta refakati gibi alanlarda başvuru koşulları ayrıca değerlendirilir.
• Hayvancılık sektörü: Çoban ve hayvan bakıcıları için hayvan varlığı, işletme niteliği ve ilgili kurum görüşleri dikkate alınabilir.

Yabancı işgücü ihtiyacınız özellikle üretim, saha, depo veya operasyonel pozisyonlarla ilgiliyse mavi yakalı yabancı işçi temini rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

Başvuru Öncesi İşverenler Neyi Kontrol Etmeli?

Çalışma izni başvurusunda sorun yaşamamak için işverenlerin başvuru öncesinde yalnızca aday bilgilerini değil, şirket ve pozisyon bilgilerini de kontrol etmesi gerekir.

Başvuru öncesi kontrol listesi şu şekilde oluşturulabilir:

• İşyerinin ödenmiş sermaye, net satış veya ihracat kriteri uygun mu?
• Her yabancı çalışan için gerekli Türk vatandaşı istihdam şartı sağlanıyor mu?
• Yabancının görevi, iş tanımı ve ücret seviyesi uyumlu mu?
• Sektör için ön izin veya özel kriter gerekiyor mu?
• Yabancı şirket ortağı ise ortaklık ve sermaye oranları yeterli mi?
• Başvuru belgeleri güncel, tutarlı ve eksiksiz mi?
• İşe başlama sonrası uyum, iletişim ve takip süreci planlandı mı?

Yabancı çalışan istihdamı, başvurunun onaylanmasıyla biten bir süreç değildir. İşe başlama, uyum, ekip iletişimi, görev tanımı ve çalışma düzeni de planlanmalıdır. Bu noktada İK sistem kurulumu ve süreç tasarımı desteği işverenler için faydalı olabilir.

TBG Danışmanlık Bu Süreçte Nasıl Destek Olur?

TBG Danışmanlık olarak yabancı işgücü sürecini yalnızca aday temini olarak ele almıyoruz. İşverenin ihtiyacı, aday profili, pozisyon gereklilikleri, belge hazırlığı, çalışma izni farkındalığı ve işe başlama sonrası uyum adımları birlikte değerlendirilmelidir.

Bu kapsamda destek sunduğumuz başlıklar şunlardır:

• Yabancı işgücü ihtiyacının pozisyon ve sektör bazında analiz edilmesi,
• Türkmen, Özbek ve farklı uyruklardan aday profili değerlendirme,
• Başvuru öncesi işveren kriterlerinin kontrol edilmesine yönelik süreç planı,
• Belge hazırlığı ve aday koordinasyonu desteği,
• İşe başlama sonrası uyum ve iletişim sürecinin planlanması,
• İşverenin daha geniş İK yapısı için süreç tasarımı desteği.

Bu alandaki hizmetlerimizi daha kapsamlı görmek için kurumsal hizmetler, yabancı işçi temini ve Türkmen işgücü istihdamı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu neyi düzenler?

6735 sayılı Kanun, yabancıların Türkiye’de çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti süreçlerine ilişkin temel çerçeveyi düzenler. Başvurular ve değerlendirme süreçleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülür.

Yabancı çalışma izni için her yabancıya karşılık beş Türk vatandaşı şartı var mı?

Genel değerlendirme kriterlerinde her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır. Ancak bazı işyerleri, sektörler veya özel durumlar için istisnalar bulunabilir.

Mali yeterlilik kriteri nedir?

Faaliyette olan bilanço esasına tabi işyerlerinde ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması, net satışların en az 8.000.000 TL olması veya ihracatın en az 150.000 ABD doları olması kriterlerinden biri aranabilir.

Şirket ortağı yabancı için çalışma izni şartları nelerdir?

Genel olarak işyerinin ödenmiş sermayesi, yabancı ortağın sermaye tutarı, ortaklık payı ve istihdam kriterleri birlikte değerlendirilir. 100.000 ABD doları ve üzerinde sermaye payı olan yabancı ortaklar için bazı kriterler uygulanmayabilir.

Çalışma izni başvurusu kesin onaylanır mı?

Hayır. Çalışma izni başvurularında kesin onay garantisi verilemez. Başvuru; mevzuat, işveren kriterleri, yabancının durumu, sektör koşulları ve resmi kurum değerlendirmesine bağlıdır.

Yabancı işçi temini çalışma izni başvurusu yerine geçer mi?

Hayır. Aday temini ve süreç koordinasyonu, resmi çalışma izni başvurusunun yerine geçmez. Çalışma izni başvuruları ilgili resmi sistemler ve kurum değerlendirmeleri üzerinden yürütülür.

Sonuç: Çalışma İzni Süreci Aday Bulmaktan Daha Fazlasıdır

Yabancıların çalışma izinleri, işverenler için aday temini, mevzuat farkındalığı, mali ve istihdam kriterleri, belge hazırlığı, pozisyon uyumu ve işbaşı sonrası takip adımlarını birlikte gerektirir.

Şirketinizde yabancı çalışan istihdamı, Türkmen veya Özbek işgücü, mavi yaka yabancı işgücü ya da genel yabancı işçi temini ihtiyacı varsa yabancı işçi temini sayfamızı inceleyebilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.